99
Wielka Zmiana Planów w Krakowie, czyli masterplan na rzecz przeciwdziałania turystyfikacji, Fundusz Przeciwdziałania TurystyfikacjiI i program wspierania lokalności. Planami działań na Kazimierzu o których ostatnio pisaliśmy, przekroczono kolejną czerwoną linię w przekształcaniu centrum Krakowa w disneyland dla turystów, choć już wcześniej te granice wielokrotnie przekraczano
Każdy, kto śledzi losy Krakowa w XXI w. wie, o czym mowa. Pierwsze przykłady z brzegu:
- Jana 6 – sto lat działalności krakowskiego kina, najpierw Kino Sztuka, potem kultowy ARS. Dziś – pięciogwiazdkowy hotel.
- Mały Rynek 5, Mały Rynek 6 – miejskie kamienice sprzedane 10 lat temu za grosze, miał być klaster kultury i kamienica noblistów, są luksusowe apartamenty.
- Poczta Główna – ma powstać luksusowy hotel.
- Gmach PKO – luksusowy hotel 120 pokoi.
- Dolne Młyny – luksusowe apartamenty i hotel.
- ul. Romanowicza 4, dawny Telpod – dziś: luksusowy akademik, zmora lokalnych mieszkańców.
- Stradomska 12-14, ikoniczny budynek z historią sięgającą XIV w. – sprzedany za grosze na luksusowy hotel, wypruty z wnętrzności w oparach skandalu.
- Siewna 25 – dwór Buszczyńskich, degradacja budynku, pół miliona kary i mimo wszystko budowa hotelu trwa w najlepsze.
- No i nasza gwiazda – Robert DeNiro i Miastoprojekt – absolutna rzeźnia na miejskiej tkance, totalna fasadowość w ochronie zabytków. Co gorsza – już są zakusy na Focha 24 i 26, chronione w MPZP, ta druga to najstarsza willa w tej części miasta, wzór zabudowy wokół Błoń z międzywojnia, jest to jazda po bandzie bez trzymanki i zastraszanie ludzi, którzy o tym mówią. Oczywiście będzie luksusowy hotel.
To tylko kilka z setek przykładów tego, jak tracimy Kraków w imię olbrzymiego kapitału i bardzo często zagranicznych zysków. Kosztem jakości życia zwykłych mieszkańców. Łatwo jest sprzedać wszystko i zmienić w hotele, ale kupić niepowtarzalnego klimatu tego miasta się nie da, a to także dla niego turyści tu przyjeżdżają.
Dlatego doceniając propozycję prezydenta chcemy zaproponować, aby iść krok dalej. Nasz pomysł to Wielka Zmiana Planów w Krakowie.
Zamiast doraźnego gaszenia pożarów byłby to masterplan na rzecz systemowego przeciwdziałania turystyfikacji miasta. Postulujemy, aby w trybie pilnym przystąpić do aktualizacji planów miejscowych, nie tylko na Józefa i Bożego Ciała, ale na całym terenie historycznych dzielnic.
- Tak, aby przywrócić równowagę między codziennym życiem a ruchem turystycznym.
- Tak, aby chronić takie miejsca jak kamienica przy Wąskiej, którą miasto już kilka razy chciało sprzedać, a w której z pewnością powstanie hotel, co dopuszcza plan miejscowy.
- Tak, aby chronić takie miejsca jak wspomniana unikatowa willa przy Focha 26, zanim kupi ją chciwy deweloper i wypruje do fundamentów, bo miastoprojektu już nie obronimy.
- Tak, aby chronić takie miejsca jak Rynek Główny 33, zabytkową kamienicę Ciemowiczowską, która zaraz ma być przekształcona na kolejny luksusowy hotel.
- Tak, aby chronić takie miejsca jak zajazd Pod Kotwicą – przykład kompletnej bezradności miasta i instytucji. Ani plan miejscowy, ani wpis do rejestru, ani do ewidencji nie pomógł. Powstanie kolejne airbnb, mimo kilkunastu lat walki.
To tylko kilka przykładów. Chcielibyśmy, aby urząd przeanalizował obowiązujące plany miejscowe i sprawdził, ile podobnych przykładów nas jeszcze czeka. Dlatego uważamy, że potrzebna jest Wielka Zmiana Planów.
- Pierwszym z narzędzi możliwych do wprowadzenia na już jest ujęcie w powstającej Strategii całkowitego zakazu powstawania nowych obiektów hotelowych i hotelopodobnych na terenie centralnych dzielnic.
- Kolejnym jest przystąpienie do aktualizacji planów miejscowych.
Szanujemy własność prywatną, nie chcemy blokować inwestycji, dlatego zamiast kolejnych miejsc dla turystów proponujemy zmianę w kierunku zabudowy mieszkaniowej. Oczywiście przy takim ruchu zaraz pojawią się pytania o pieniądze. Na to też mamy pomysł.
Tym pomysłem jest Fundusz Przeciwdziałania Turystyfikacji, który zasilała by bezpośrednio opłata turystyczna, która lada moment ma być uchwalona w Sejmie.
To kilkadziesiąt milionów złotych rocznie, które byłyby przekazywane na łagodzenie skutków coraz większego ruchu turystycznego w Krakowie. Kraków może być nie tylko w Europejskiej, ale i światowej awangardzie. Miasto ma szansę wyciągnąć nauczkę z doświadczeń miast turystycznych Europy i działać, zanim będzie naprawdę za późno. Za te kilkadziesiąt milionów każdego roku można nie tylko zabezpieczać pieniądze na potencjalne odszkodowania, ale też ugody – jak na Zakrzówku – czy wprost wykupy nieruchomości z wolnego rynku. Władze miasta mają prawdopodobnie ostatnią szansę, żeby przywrócić równowagę i wprowadzić mieszkańców z powrotem do historycznych dzielnic. Miks mieszkań komunalnych po stawkach przystępnych i rynkowych pozwoliłby nawet na zwrot wartości takiej inwestycji w ciągu kilku-kilkunastu lat. Bylibyśmy pierwszym miastem na świecie, które taki projekt realizuje.
Chcemy też jasno zaznaczyć, że turystyka sama w sobie nie jest zła – daje miejsca pracy, zapewnia wpływy z podatków do publicznej kasy. Dziś co 10 pracujący mieszkaniec Krakowa jest związany z branżą turystyczną, ale pozostawiona sama sobie prowadzi do patologii, które obserwujemy na co dzień.
Ostatnim naszym pomysłem jest KRAKOWSKI PROGRAM WSPIERANIA LOKALNOŚCI. Miasto systemowo i skutecznie powinno chronić to, bez czego Kraków nie byłby Krakowem. Próbowaliśmy to robić za pomocą pilotażu miejskiej mapy rzemieślników, odzew był olbrzymi. Warto takie projekty kontynuować. Lista branż chronionych od lat prosi się o aktualizację, gminny program wspierania przedsiębiorczości skończył się… 6 lat temu i nie jest kontynuowany. Musimy wymyślić na nowo jak chronić kina takie jak Ars, czy kultowe sklepy muzyczne, ale też lokalne sklepiki usługowe, bez których trudno w mieście funkcjonować.
Nasze postulaty zostały przesłane do prezydenta i miejskich radnych. Po otrzymaniu odpowiedzi będziemy je publikować.
